Door zeker de helft van kleine en middelgrote ondernemingen in de detailhandel, de horeca en het ambacht worden jaarlijks vernieuwingen op kleine of grote schaal doorgevoerd. In het totaal gaat het dan om niet minder dan 250.000 vernieuwingen. Hiervan zijn 185.000 vernieuwingen direct gericht op de consumenten en de eindgebruikers van de producten en diensten die door de bedrijven in deze sectoren worden aangeboden. Een op zes vernieuwingen is dermate ingrijpend dat zij kan worden aangemerkt als totaal nieuw voor de sector of branche waarin de bedrijven actief zijn. Van alle vernieuwingen draagt volgens de vernieuwende ondernemers in deze sectoren ongeveer 70% direct bij aan de winstgevendheid van hun bedrijf.

Dit blijkt uit het onderzoek dat EIM heeft gedaan binnen het EZ-onderzoeksprogramma 'MKB en Ondernemerschap' naar innovatief ondernemerschap in de detailhandel, de horeca en het ambacht. Het onderzoek is mede verricht in opdracht van en met financiering door het Hoofdbedrijfschap Detailhandel, het Hoofdbedrijfschap Ambachten en het Bedrijfschap Horeca.

Door het EIM is onderzoek gedaan naar betekenis van het MKB in de sectoren detailhandel, ambacht en horeca en naar de factoren die bepalend zijn voor het innovatieve gedrag van ondernemers in de sectoren. Uit het onderzoek blijkt dat de ondernemingen in deze sectoren zowel zelf aan de basis staan van kleine en grote veranderingen als dat zij vernieuwingen overnemen in hun bedrijf (procesverbeteringen) of doorgeven aan de consument. Zij zijn daarmee een bijzonder belangrijke schakel om innovaties die elders - in de voorgaande schakels van de bedrijfskolom - tot ontwikkeling zijn gekomen uiteindelijk te laten landen bij de eindgebruiker. Zonder deze schakel zouden veel vernieuwingen niet de markt bereiken die nodig om de vernieuwing tot een echt succes te maken

In de periode 2007 en 2008 hebben de vernieuwende ondernemers gemiddeld op 3 gebieden vernieuwingen doorgevoerd. Als ondernemers vernieuwen dan blijven zij veelal niet steken op één enkel gebied. Veelal pakken zij meer zaken tegelijkertijd aan, zowel op frontoffice gebied als backoffice. Zowel de effectiviteit als de efficiëntie van het bedrijf wordt door deze vernieuwingen op een hoger peil gebracht.

In het onderzoek is nagegaan wat de vernieuwende ondernemer nu echt onderscheidt van de niet-vernieuwende ondernemer. Uit het onderzoek blijkt dan dat vernieuwende ondernemers duidelijk over betere marktkennis beschikken dan hun niet-vernieuwende collega's. Zij maken veel meer gebruik van hun eigen ondernemersnetwerk, van internet, van hun brancheorganisaties en van andere kennisbronnen om de nodige kennis over de markt te verwerven. En naarmate men meer en betere marktkennis, heeft is de ondernemer ook veel meer bereid te veranderen. Ondernemers die niet vernieuwen blijken ook veel meer vast te willen houden aan bestaande zekerheden terwijl vernieuwende ondernemers juist op zoek gaan naar nieuwe mogelijkheden. Hoe meer de ondernemer bereid is te vernieuwen des te meer hij ook daadwerkelijk vernieuwt. Daarmee leidt meer kennis niet alleen tot een positievere houding ten aanzien van vernieuwen, maar feitelijk ook tot meer vernieuwend gedrag!

De ondernemer vernieuwt om uiteenlopende redenen en met uiteenlopende doelen voor ogen. Hij wil het imago van zijn bedrijf verbeteren of de efficiëntie van zijn bedrijf, hij wil een nieuwe klantgroep aanboren of betere diensten aan zijn klanten aanbieden, maar uiteindelijk wil hij er zelf ook beter van worden. Uit het onderzoek blijkt dat de vernieuwende ondernemer ook daarin slaagt. Van alle vernieuwingen draagt bijna 70% direct bij aan de winstgevendheid. Over het geheel genomen hebben de vernieuwende bedrijven in de jaren 2007 en 2008 een betere bedrijfsontwikkeling doorgemaakt dan de niet-vernieuwende ondernemers. Ook de toekomst zagen zij eind 2008 duidelijk positiever in.

Van het onderzoek is zowel een rapport verschenen dat ingaat op de drie sectoren tezamen, als ook een afzonderlijk rapport voor elk van de sectoren. Deze sectorrapporten zijn te vinden op de websites van het HBD, van het HBA en van het Bedrijfschap Horeca.
In februari 2010 worden op deze sites speciale checklisten opgenomen, die de ondernemers kunnen helpen bij hun afweging om vernieuwingen door te voeren.

Ondernemerschap.