Hans Lamboo

Hans Lamboo is communicatieadviseur en sinds 1 augustus 2001 hoofdredacteur van Database Magazine. Uit dien hoofde volgt hij al ruim 5 jaar de ontwikkelingen op het gebied van datamanagement en Business Intelligence op de voet. Heeft DB/M vooral een technische insteek, Business Process Magazine – waarvan hij sinds 1 augustus 2005 eveneens hoofdredacteur is – bekijkt IT vanuit het standpunt van de business en dus als facilitator voor de bedrijfsvoering. Door het volgen van deze beide scopes heeft hij een brede kennis op het gebied van informatiemanagement opgebouwd.

“Enterprise Architecture, alweer zo’n IT-onderwerp,” beklaagde een lezer zich bij mij.
Maar is dat wel terecht? Is Enterprise Architecture wel zo’n uitgesproken IT-onderwerp? Om te beginnen hangt dat af van het raam van waaruit u naar Enterprise Architectuur kijkt, het Amerikaanse of het Europese.
In de VS beschouwt men Enterprise Architecture inderdaad als beschrijving van de IT-omgeving zoals die op een bepaald moment aanwezig is. In Europa is dat anders. Wij houden niet zo van die aanpak, we zien organisaties liever als een sociotechnisch geheel.
 
Tijdens IDS Scheer’s jaarlijkse evenement Process World sprak ik over dit onderwerp met Eric Roovers van de leverancier van BPM-oplossingen. BPM en EA zijn twee kanten van een munt: “Eigenlijk zijn beide expertisegebieden veranderdisciplines. Bij BPM gaat het erom de processen efficiënt en effectief te maken. EA dient om de duurzaamheid van de oplossing te borgen,” zegt hij. “Het gaat erom nu, op dit moment, op een dusdanige manier te veranderen dat geen hypotheek wordt gelegd op het verandervermogen in de toekomst.”
 
De Enterprise Architecten van nu zijn meestal IT’ers met een wat bredere scope, technici met wat meer kennis van de business. Maar dat is eigenlijk te weinig. Want als Roovers gelijk heeft moet een EA dus veel meer een verandermanager zijn en veel minder IT’er. Hij beaamt dat: “De meeste architecten houden zich bezig met standaardisatie, met het opdelen van de beschikbare middelen in herbruikbare brokken. Maar het gaat veel meer om het voeren van een strategische dialoog. Elk vraagstuk zou aan de hand van de business processen moeten worden geanalyseerd, wat is het precies, en vooral: waar raakt het aan. De oplossing moet niet alleen op korte, maar ook op lange termijn werken. De architect moet de oplossingsruimte bepalen, waarbij hij ook de stem van de gebruikers van de toekomst meeweegt.”
 
Veel van de bestaande Enterprise Architectuur-modellen – Archimate, TOGAF, Zachman – vindt Roovers veel te veel op IT gericht. “Het zijn matrixen, die er van bovenaf uitzien als patatsnijders, zoals Hans van Vliet ooit eens zei. Het probleem wordt in stukken gesneden en in projecten onderverdeeld. Er wordt vanuit gegaan dat als elk deelproject is opgelost, uiteindelijk het totale probleem ook zal zijn opgelost. Helaas, dat is een illusie. Deelprojecten leiden immers tot deelverantwoordelijkheid, iets dat we nu juist willen vermijden omdat we weten dat dit contraproductief werkt.” BPM en EA als twee expertisegebieden dus, die beide zowel tot het business- als het IT-domein behoren. De Yin en Yang van de onderneming, in elkaar geschoven, elkaar in evenwicht houdend, complementair en supplementair aan elkaar.
 
Dat vind ik een stuk beter klinken dan het overbruggen van kloven en het slaan van bruggen. “We moeten vooral niet vergeten dat het allemaal om mensen gaat,” stelt Roovers. “Het zijn de mensen die het uiteindelijk moeten doen.” Daar kan ik het alleen maar volmondig mee eens zijn.
 
Hans Lamboo
is hoofdredacteur van Business process Magazine

Download: PDF